Rubina is het gezicht
van een land van bebaarde mannen
Door Renze Lolkema
Zo goed en zo kwaad als het kan hebben Afghaanse atleten zich voorbereid
op de Spelen van Athene. In een land waar religie de regels bepaalt, is
topsport nagenoeg onmogelijk. Toch zijn ze in Griekenland met hun vijven.
- Het viel niet mee, die eerste trainingen in het Ghazi-stadion, herinnert
Rubina Muqimyar zich. In die tempel des doods werden jarenlang landgenoten
geëxecuteerd, met zweepslagen terechtgewezen of ledematen geamputeerd.
In die poel van verderf werd zij geacht zich voor te bereiden op Athene.
Genieten
Maar het complex in hartje Kaboel stond er nog. Dat was in elk geval wat.
Het repressieve regime van de Taliban stond vijf jaar lang geen enkele
vermakelijke vrijtijdsbesteding toe. Brood - weliswaar mondjesmaat - kon
het volk krijgen, spelen niet. ,,Ik ben blij dat we dat stadion weer voor
sport kunnen gebruiken'', zegt de 17-jarige atlete. Ze vormt samen met
judoka Friba Razayee het vrouwelijke deel van de vijfmansploeg uit Afghanistan.
Gisteren is ze in de series van de 100 meter naar huis gelopen: 62ste
en voorlaatste in 14,14 seconden. ,,Ik ben niet eens laatste geworden'',
jubelde ze. Ze is blij straks weer thuis te zijn. Om haar indrukken van
Griekenland door te vertellen. Om te verhalen over een wereld die ook
kan functioneren zonder beklemmende godsdienstregels. En vooral, om na
te genieten.
Hardlopen
Vijf jaar mocht Rubina niets. Vijf jaar werd ze haar studie onthouden,
haar sport, haar leven dus. En dat alleen omdat ze geen man was. Zelfs
een sluier vonden haar leiders aanstootgevend, een allesverhullende burqa
sierde haar meer, beweerden zij. Rubina Muqimyar Yaar zag vijf jaar lang
alleen maar evenbeelden op straat lopen.
Vorige week torste de tiener tijdens de openingsceremonie de Afghaanse
vlag mee het Olympisch stadion in. De Grieken waardeerden dat met een
vurig en langdurig applaus. De Afghanen waren eindelijk weer onder de
mensen, zo leek het. ,,Ik was er trots op die vlag weer aan de wereld
te kunnen laten zien. Ik had erg naar dat moment uitgekeken.'' Die uiting
van nationalisme was een heftige aanval op het Taliban-tijdperk. Dat een
vrouw zo veel verantwoordelijkheid kreeg, zou tot twee jaar geleden onbespreekbaar
zijn geweest. Maar in Afganistan is sinds de Amerikaanse inval veel veranderd.
Muqimyar gaat weer naar school, kan haar vijf jaar onderdrukte talent
voor hardlopen weer uiten en was nu het gezicht van een land van mannen
met baarden.
Onderdrukt
Niet iedereen trouwens in haar thuisland is blij dat Afghanistan er in
Athene bij is. Verscheidene mullahs zijn bijvoorbeeld vreselijk ongerust
over het strakke pak waarin ze Afghanistan vertegenwoordigt. Het zou de
wereld een verkeerd beeld geven. Zelf had ze aangegeven een lange, strakke
wedstrijdbroek aan te trekken. ,,Ik doe dit voor de vrouwen in Afghanistan.
En voor alle moslimvrouwen ter wereld. We zijn zo lang onderdrukt. Wij
hebben ook rechten. Wij willen vrij zijn. En vrouw. Dat wilde ik hier
in Griekenland laten zien.'' De Afghaanse ploeg is sinds 21 mei in Griekenland.
De Griekse atletiektrainster Zoe Livadatou zette een trainingskamp voor
het vijftal op, op het eiland Lesbos. Op kosten van de Griekse regering
mochten ze zich maandenlang voorbereiden op de Spelen.
,,Ik heb gezien dat ze hard hebben getraind'', zegt Livadatou. ,,En ik
heb gezien dat ze hun vrijheid aankunnen. Ik ben blij dat wij ze een kans
kunnen geven weer fatsoenlijk te kunnen sporten. Die vrijheid mag je geen
mens afnemen. Ik merk aan alles dat die vijf hier veel verloren tijd aan
het inhalen zijn.''