Start

Archief

Fysiek

Gastenboek

Gratis lidmaatschap

Inloggen

Inschrijven

Kalender

Uitslagen

Vragen

Wedstrijd aanmelden

Aankomst Panathinaiko Stadion is voor iedere atleet een onvergetelijke ervaring

Voor de openstaande deur van het vervallen cafeetje aan de enige hoofdstraat in het dorp zitten twee Griekse mannen van gevorderde leeftijd. Op het wankele tafeltje voor hen staan twee grote potten bier. Praten doen ze nauwelijks. Ze drinken, ze staren en ze zwijgen. Af en toe komt er over de nauwelijks geasfalteerde weg een auto voorbij. Of een tractor die een stofwolk achterlaat. Verder gebeurt er niet veel. Marathonas is een ingeslapen boerendorpje, waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan.

Marathonas
De naam is wereldwijd een begrip, maar de 8802 inwoners hebben zelf weinig op met de geschiedenis van hun dorp. Marathonas had een willekeurig ander Grieks boerendorp kunnen zijn. Er is geen hotel, geen camping en geen VVV. En de toeristen die er komen, houden het meestal na een uur al voor gezien en keren terug naar de campings aan de nabijgelegen kust. Toch wordt er vandaag weer geschiedenis geschreven wanneer om zes uur ’s avonds 102 mannen aan de olympische marathon beginnen. Speciaal voor de gelegenheid is er – even buiten de dorpskern - een soort van triomfboog verrezen. „Als enkele minuten voor de start de tv-camera’s op ons worden gericht, zal ik toch iets hebben van: zij die gaan sterven, groeten U”, zegt Luc Krotwaar, de enige Nederlandse deelnemer.

Romanticus Krotwaar
Krotwaar is een romanticus. Voor hem zal de marathon van Athene het hoogtepunt van zijn loopbaan worden, ongeacht het resultaat. Thuis in Eindhoven is de boekenkast gevuld met naslagwerken over de historie van de marathon. Zo weet Krotwaar alles van de boodschapper Philippides, die 490 voor Christus van Marathon naar Athene rende om het nieuws van de overwinning van de Atheners op de numeriek veel sterkere Perzen door te geven. Direct na het uitspreken van de heuglijke boodschap („Verheugt U, we hebben gewonnen”) stortte hij uitgeput ter aarde om ter plekke te overlijden. Direct na de overwinning werd door de bevolking trouwens het Parthenon, op de Akropolis, gebouwd als dankzegging aan de Godin die de stad haar naam had gegeven.
Zo dramatisch als het lot van Philippides zal de afloop vandaag vermoedelijk niet zijn, maar vast staat dat het een loodzware marathon wordt. Niet alleen vanwege de hitte en de smog, maar ook door de zwaarte van het heuvelachtige parcours. De deelnemers zullen nagenoeg dezelfde route lopen als de tien mannen die 108 jaar geleden de eerste marathon van de moderne Olympische Spelen wisten te volbrengen. Het enige verschil met toen was dat er nu vlak voor aankomst in het klassieke Panathinaiko Stadion nog een kleine lus in het parcours is gelegd om op de officiële afstand van 42 kilometer en 195 meter uit te komen. De afstand van de eerste marathon in 1896 bedroeg ongeveer veertig kilometer. Zeventien mannen (onder wie twaalf Grieken) verschenen er destijds op het heetst van de dag (14.00 uur) aan de start. De Griek Spiridon Louis legde de lange, toen nog ongeasfalteerde en dus stoffige weg naar Athene als snelste af (in 2.58,50 uur) en werd daarmee een legende.

Graftombe
Gerard Nijboer, de huidige bondscoördinator voor de wegatletiek, werd in 1982 op hetzelfde parcours („dus waarschijnlijk heb ik net als Louis ook niet de volledige afstand gelopen”) Europees kampioen. De herinneringen aan die dag zijn nog altijd vers. “Het eerste deel van het parcours is vrij gemakkelijk en zelfs een beetje saai. Het is een lange rechte weg. Rechts zie je de heuvels en links in de verte de Saronische zee.” Na vier kilometer wordt de hoofdweg van Marathon naar Athene even verlaten en voert de blauwe lijn om de befaamde ‘graftombe der gevallen Atheners’ heen. In die grafheuvel bevindt zich de as van de 192 Atheense soldaten, die sneuvelden tegen de Perzen. In die slag om Marathon waren de verliezen aan Perzische kant overigens vele malen groter. Het aantal doden wordt geschat op zo’n zesduizend. Om de graftombe staat nu een hek en daarvoor markeert slechts een sober standbeeld van de gevallen held Aristion het historische punt. Wie niet weet dat het een historische plek betreft, zou er achteloos voorbij lopen. Nijboer: „De Grieken zijn meesters in het verwaarlozen van hun eigen cultuur. Ik vind het stukje naar de graftombe één van de mooiste stukjes binnenland. Het ademt geschiedenis uit en het voelt bijna alsof het geen deel uitmaakt van de marathon. Athene associeer je met drukte, chaos, uitlaatgassen en andere vervuiling. Op dit stukje kom je tot rust, als toerist meer dan als marathonloper.”

Het zwaarste gedeelte
Na terugkeer op de hoofdweg naar Athene wordt het parcours geleidelijk aan zwaarder. Iedereen die het parcours gelopen (of gefietst) heeft, zal dat beamen. Na achttien kilometer gaat het lange tijd alleen nog maar omhoog. Athene is één van de vier olympische marathons waarin de weg meer stijgt dan daalt. Het totale verval van het traject bedraagt 225 meter. Op zich valt dat mee. Krotwaar: „Maar het is een verraderlijk parcours. Er is geen meter vlak.” Het zware bergop lopen wordt voor de lopers bij vlagen nog gecompenseerd door een verfrissend zeebriesje, maar het lijdt geen twijfel dat het middenstuk het zwaarste gedeelte is. Na 29 kilometer krijgen de lopers het gevoel dat ze het ergste achter de rug hebben. De rust van het platteland heeft dan plaatsgemaakt voor de chaos en smog van Athene. Aanbeland tussen de eerste huizenblokken ben je al snel geneigd te denken dat je er bijna bent. Maar ineens komen er dan nog twee steile heuvels. Toch zullen de klappen, zo voorspelt Nijboer, pas daarna vallen, tijdens de laatste tien kilometer. Dat is één lange afdaling. „Als je dan nog goed bent, is het laatste stuk een eitje. Maar in de andere gevallen kan het snel een martelgang worden. Heuvelaf lopen klinkt makkelijker, maar het tegendeel is waar. De coördinatie van de bovenbenen is door de vermoeidheid minder geworden en de klappen die je maakt worden steeds groter. En dus pijnlijker.” De grote brede weg door hartje Athene voert – op zo’n vijf kilometer van het Panathinaiko Stadion - langs een kunstzinnig beeld van een hardloper. Aan dat beeld, gelegen aan de rechterkant van de weg, bewaart Nijboer bijzondere herinneringen. Daar hield hij 22 jaar geleden als leider in de marathon halt. Iedereen hield de adem in, zag Nijboer vervolgens knielen, zijn veter strikken om daarna weer zijn route te vervolgen. Op weg naar de meest aansprekende triomf van zijn loopbaan.

Niet uitstappen
De aankomst in het klassieke Panathinaiko Stadion is voor iedere marathonloper vanwege de historische betekenis ervan een bijzondere ervaring. Het originele stadion stamt uit 330 voor Christus. Het raakte in verval, maar werd zo’n 500 jaar later opnieuw gebouwd door Herodis Atticus. De tweede versie raakte eveneens in verval en kwam pas in 1870 bij opgravingen weer boven water. Het herbouwde stadion is een kopie van de eerste versie. Zo heeft de binnenste baan een omtrek van 333,33 meter. De capaciteit bedraagt 71,800 plaatsen, gelijk aan het aantal toeschouwers dat in 1896 getuige was van de zegetocht van Spiridon Louis. Gezien de eisen van de moderne tijd zullen er vandaag minder mensen in het marmeren stadion zitten, maar zeker is dat het vol zal zitten. De kaartjes voor de marathon waren als eerste van alle olympische finales volledig uitverkocht. In navolging van boodschapper Philippides zak ook Krotwaar bereid zijn diep te gaan. Heel diep. Nijboer: „Het is de uitdaging van zijn leven. Luc gaat liever dood dan dat hij uitstapt.”

Red dehardloopkrant.nl Op het moment van het schrijven van dit artikel is Krotwaar geblesseerd aan zijn kuit