|
Keizer Haile niet meer op de baan De glimlach van Afrika blijft Door Rolf Bos Haile Gebreselassie (31) nam in Athene met de vijfde plaats op de 10.000 meter afscheid van de baanatletiek. De Ethiopiër wil zijn grootse carrière, met vele wereldtitels, records en twee gouden olympische medailles, nog een lang vervolg geven op de marathon. Geen drama De vraag luidde hoe het voelde om in één jaar zowel de wereldrecords als de olympische titel kwijt te raken. Haile Gebreselassie glimlachte, zoals alleen hij kan glimlachen en zei: `Zo is het leven. Nu is Kenenisa Bekele de beste, maar er komt een tijd dat ook hij weer een opvolger krijgt. Daar moeten we niet dramatisch over doen.' Praten met Gebreselassie is vooral luisteren. Hij heeft over alles een mening, zonder dat het vervelend wordt. Het ene moment praat hij over wereldrecords, een halve minuut later heeft hij het over de onlusten in Darfur in Sudan. Retorisch: `Weet jij wat we daar aan kunnen doen?' Bedelaars Hij zou graag de politiek in willen, de Nelson Mandela van Ethiopië worden om de vele problemen in zijn land aan te pakken. Hij mag tegenwoordig in een nieuw, ietwat protserig paleisje wonen, hoog boven de sloppenwijken van Addis Abeba, dat betekent nog niet dat hij zijn ogen sluit voor de armoede in zijn vaderland. Eerder hadden we het voorrecht door hem van het vliegveld van Addis Abeba gehaald te worden. Daar kwam hij aanrijden in zijn oude, maar goed onderhouden Mercedes, gewonnen tijdens de WK van Stuttgart, in 1993. Na de begroeting kwam hij meteen ter zake: `Wist je dat er een nieuwe graansoort is ontwikkeld, die in plaats van één oogst per jaar, driemaal per jaar tot wasdom komt? Dat is iets voor Ethiopië, vind je niet? Ik ga er meteen achteraan.' Op de weg naar zijn huis passeerden we vele kruispunten. Het was smoezelig, druk en lawaaiig in Addis. De grote auto met daarin de kleine man achter het stuur werd door iedereen herkend. Haile, Haile, gonsde het door de straten. Elke keer als we moesten stoppen, reikten de handen van de vele bedelaars door het geopende raam naar binnen. Dan ging het dashboardkastje open en deed de keizer een greep in de vele Birrbiljetten, die hij daar had verstopt. Nooit ging zo'n smerig, vragend handje leeg terug naar buiten. Trainen Een week waren we te gast bij Gebreselassie en we verbaasden ons erover hoe actief hij was. Zakelijke besprekingen, een probleempje bij de bouw van een van zijn vele kantoren, een kopje koffie met de beroemdste zanger van Ethiopië, Mohammed Achmed, een saaie receptie op een of andere ambassade - hij had er een dagtaak aan. We vroegen ons hardop af wanneer de kleine, grote atleet eigenlijk trainde, toch de basis van zijn bestaan. `Dat doe ik 's ochtends heel vroeg, als iedereen slaapt.' Dat bleek toen we een keer meegingen, het nabij Addis gelegen Entoto-gebergte in. De trainingssessies aldaar waren moordend. Niemand uit zijn groepje atleten kon hem bij het opgaan van de zon bijhouden. Dat was een paar jaar geleden. Ook wonderlopers worden ouder. Vier jaar geleden veroverde Gebreselassie in Sydney, na een ongekend meeslepende sprint met zijn grote concurrent Paul Tergat, opnieuw de gouden medaille op de 10.000 meter. Nieuwe King Hij kampte, bleek later, toen al met een blessure. Hij kwam nadien weliswaar terug, maar haalde nooit meer dat oude niveau uit de jaren negentig, toen hij alles won en vele wereldrecords vestigde. Haile Gebreselassie, dé Haile Gebreselassie, bleek een gewoon mens van vlees en bloed, die ook wel eens genoegen moest nemen met tweede of zelfs derde plaatsen. De wereldkampioen van 1993, '95, '97 en '99 moest afzien van het goud in Edmonton en Parijs, bij de laatste twee wereldkampioenschappen. Hij legde het ook op het asfalt af tegen betere lopers, zoals in Nijmegen bij de Zevenheuvelloop. En in 2002 werd hij in Londen, bij zijn debuut op de marathon, `slechts' derde. Na grootheden als Khalid Khannouchi en Paul Tergat. In een tijd van 2.06.35 - dat wel. Ondertussen stond in Ethiopië een nieuwe keizer op. Kenenisa Bekele was als tiener al wereldkampioen veldlopen, maar toen hij zich eenmaal op de atletiekbaan ging roeren, was het met het rijk van Haile snel gedaan. Vorig jaar klopte hij Gebreselassic al in een rechtstreeks duel bij de WK van Parijs. Dit jaar nam hij hem binnen één week, in Hengelo en Ostrava, zijn mooiste wereldrecords af, die van de 5000 en de 10.000 meter. De straatjochies van Addis Abeba zagen de val van Gebreselassie destijds al aankomen. `Vergeet Haile, hij is oud. Kenenisa is de nieuwe king.' Het weerhield de schoffies er overigens niet van om hun handjes door het raam van de Mercedes te steken - want zaken zijn nu eenmaal zaken. Bekele Ook Bekele ontmoetten we destijds, tijdens dat verblijf in Addis Abeba. Onvergetelijk gesprek op het terras van hotel Ararat, aan de rand van het hooggebergte waar 's ochtends ongenadig hard getraind werd.Uit het groene dal waaierde kerkelijk gezang omhoog, terwijl de kroonprins, een tiener nog, op alle vragen hetzelfde antwoord gaf: `Yes.' Later, tijdens internationale persconferenties bij wedstrijden waar het tweetal aan de start stond, leverde het vertederende beelden op. Halle tolkend voor zijn timide landgenoot, die nooit veel wilde of kon zeggen. Haile: `Zo was ik vroeger ook.' In zijn ontmoetingen met de media had Bekele zijn grote voorbeeld nog nodig, maar op de atletiekbaan was van verlegenheid niks te merken. Daar ging deze kannibaal voort met zijn revolutie. Met vorige week vrijdag als hoogtepunt. Bekele, nam op de 10.000 meter de gouden olympische scepter over, die Haile zo lang had mogen vasthouden. Haile: `Ik ben blij dat een Ethiopiër wint.' Het was een mooi moment. Bekele, die na zesduizend meter samen met de derde Ethiopiër Sileshi Sihine, uit respect even wachtte op Gebreselassie, die duidelijk worstelde met zijn blessure. Het had er alle schijn van, vanaf de tribune, dat Haile een teken gaf van: ga, maar jongens, ga maar, ik kom wat later - maar we moeten het niet mooier maken dan het was, vertelde Gebreselassie donderdag in Athene. `Ze gingen zelf weg. Wachten op mij was te gevaarlijk, want dan was de concurrentie nabij gekomen. Het was een goede beslissing.' Blessure Hij kwam met - opnieuw - een achillespeesblessure naar Athene. Opgelopen tijdens de baantraining in het Olympisch Stadion van Addis Abeba, het krakkemikkige sportcomplex dat die naam eigenlijk niet mag hebben. Er hangen vijf grote olympische ringen in het stadion, maar de atletiekbaan, de enige van kunststof in heel Ethiopië, is één grote gatenkaas. `Je moet steeds heen en weer springen, om de vijftien meter is een gat. Daar heb ik mijn blessure opgedaan. De bond heeft nu plannen om de baan te vernieuwen, maar dat kan, zoals met alles in mijn land, nog wel even duren.' Drie weken kon hij niet trainen, voordat hij naar Athene reisde. Dat hij toch startte op de 10.000 meter, was geheel zijn eigen beslissing. `Ik hoopte dat we met z'n drieën alle medailles zouden kunnen veroveren. Maar mijn blessure bleek toch ernstiger dan ik had verwacht.' In Athene wordt Gebreselassie dagelijks behandeld door een drietal artsen, het gaat alweer beter met hem. Maar de marathon van Amsterdam, waar hij in oktober zou lopen, heeft hij uit zijn hoofd gezet. `Ik denk nu aan een voorjaarsmarathon. Londen of Rotterdam.' Want, hij blijft het benadrukken, zijn carrière is nog lang niet voorbij. Marathon Hij voorziet snelle tijden op de marathon, een mogelijk optreden in Peking 2008. Hij is blij dat hij niet nu al voor de olympische marathon van Athene heeft gekozen. `De omstandigheden hier zijn niet goed voor 42 kilometer hardlopen. Kijk wat er met Paula Radcliffe is gebeurd. Het was horrible. ' Voor een voorspelling van de winnaar bij de mannen, morgen tussen Maratonas en Athene, ben je bij deze praatgrage sportman, die op alles een antwoord weet, aan het verkeerde adres. `Maar als de Ethiopiërs niet kunnen winnen, dan mag mijn grote vriend Tergat winnen.' Tweemaal verloor de Keniaan een olympische finale van Gebreselassie, nu wordt het tijd voor goud. `Paul verdient die medaille, net als Hicham El Guerrouj van de week op de 1500 meter. Ik was heel, heel erg blij voor Hicham. En dat gun ik Paul ook.' Misschien komen de twee elkaar in de toekomst nog op de weg tegen. Het kunnen mooi duels worden, die herinneringen zullen oproepen aan Atlanta en Sydney. En Tergat zal de laatste zijn die Gebreselassie zal afschrijven. In april troffen we Tergat in Nairobi. En wat zei deze onberispelik geklede man, die net als Gebreselassie politieke aspiraties heeft "Haile is als de leeuw die door de regen kleiner lijkt te zijn geworden. Maar denk vooral niet dat het een kat geworden is" Vorige week vrijdag, vlak na zijn race, had Haile zijn oudste dochter aan de telefoon. `Pap, zei ze wat is er met je gebeurd? Je hebt helemaal niets gewonnen, helemaal geen medaille. Gaat het wel goed met je? Ik wist niet wat moest zeggen, ze had gelijk. `Voor het eerst had ik bij er grote wedstrijd géén medaille gewonnen. Ik heb haar beloofd dat het bij deze ene keer zal blijven. De atleet vertelt het verhaal met een aanstekelijke grijns. Want Haile Gebreselassie mag nu weten, wat verliezen is, de glimlach gebleven. Haile Gebreselassie 20-9-2004 15:18:22
dehardloopkrant.nl
®
|
