'De stress is te groot om aan eten te denken'
Door Robèrt Misset
MUIDEN - Alsof hij 24 keer een laatje in zijn hersens opent; zo tracht dammer Ton Sijbrands voor de achtste keer zijn wereldrecord blindsimultaan te verbeteren. 'Soms word ik na een angstdroom badend in het zweet wakker.' Voor de achtste keer waagt damkampioen Ton Sijbrands zich aan een blindsimultaan, deze keer tegen 24 tegenstanders
Wandeling door de nacht
Het lijkt pure zelfkastijding dat Ton Sijbrands vanmiddag het doolhof van de geest betreedt in de wetenschap dat hij de uitgang pas 24 uur later zal vinden. Twee dagen na zijn 55ste verjaardag waagt de tweevoudig wereldkampioen dammen zich in Lutten voor de achtste keer aan een blindsimultaan, deze keer tegen 24 tegenstanders.
De beelden van dit fascinerende avontuur zijn nauwelijks te bevatten. In totale afzondering voert Sijbrands meer dan duizend zetten uit, waarbij hij tegen 24 dammers 24 laatjes in zijn geest opent. Na elke zet bergt Sijbrands de partij even op om zich te concentreren op de volgende opdracht. 'Bij mijn vorige poging heb ik slechts één zet gedaan, die technisch niet uitvoerbaar bleek. Verder verplaats ik me in gedachten van bord één naar bord twee. Op elk moment kan ik de stellingen op een van de 24 borden oproepen.' Blinddammen is een lange wandeling door de nacht. In zijn huiskamer in Muiden pakt Sijbrands er een dambord bij om te laten zien hoe hij acht openingen over de 24 spelers verdeelt aan de hand van hun rating. 'Elke opening komt tijdens de simultaan dus drie keer voor. Zo creër ik een rode draad, maar ik ben ook gebaat bij zoveel mogelijk variatie. Een opening laat ik daarom bewust achterwege om te voorkomen dat de partijen te veel op elkaar gaan lijken.'
Sigaren
Nadat de nummer één van de wereld twee jaar geleden tegen 22 dammers royaal aan het beoogde winstpercentage (70) had voldaan, vroeg hij zich ironisch af, waarom niemand om half vijf 's ochtends de behoefte voelde de partijen met hem te analyseren. Deze keer damt Sijbrands de hele nacht door om de monsteronderneming in het kantoor van zijn sponsor vermoedelijk zaterdagmiddag te beëindigen. Fysiek heeft hij zich nauwelijks voorbereid op een uitputtingsslag. Sijbrands, glimlachend: 'Sinds vorige week wandel ik een uur per dag, dat is voor mij het maximaal haalbare. Ik zit 24 uur op een stoel, maar ik heb geen last van zadelpijn. Ik heb de alcohol even laten staan en ik ben tijdelijk gestopt met roken, omdat ik last van mijn stem kreeg. Ik moet wel 24 uur lang mijn zetten via een microfoon kunnen doorgeven aan de arbiters.' Toch staan zijn geliefde sigaren vandaag wel op het menu tijdens de blindsimultaan, samen met ontelbare koppen koffie, enkele broodjes en fruitdranken. Schertsend: 'Mijn vrouw en ik hebben net de inkopen gedaan. Maar ik kan me tijdens een blindsimultaan niet permitteren om uitgebreid een warme maaltijd te nuttigen. De stress is ook te groot om aan eten te denken.'
Faalangst
Voor de zekerheid heeft Sijbrands vorig jaar bij een bevriende sportpsycholoog geïnformeerd of 24 uur blinddammen schadelijke gevolgen zouden kunnen hebben. Uit ervaring weet hij dat niet het lichaam, maar vooral de geest wordt gepijnigd. Soms wordt Sijbrands badend in het zweet wakker. 'Die man stelde me gerust. Maar ik heb soms angstdromen dat ik plotseling mijn geheugen verlies.' Traditioneel wordt Sijbrands tijdens de simultaan door faalangst bevangen. 'Bij mijn laatste poging heb ik het psychisch heel zwaar gehad. Niet omdat ik het spelen op zoveel borden tegelijk te moeilijk vond, maar ik vreesde dat ik het noodzakelijke winstpercentage niet zou halen. Die gedachte heeft me zeker vijftien uur begeleid. 'Het was ook heel stom van me dat ik niet wist hoeveel partijen ik moest winnen. Pas toen de arbiter me vertelde dat ik op koers lag, viel een zware last van me af. Ik zal ook nu moeten vechten tegen de angst dat ik het niet red. Maar ik kan toch moeilijk 24 schoolkinderen uitnodigen om tegen me te spelen.'
Somber
Depressiviteit is altijd zijn grootste tegenstander geweest, vertelt Sijbrands. 'Ik kwam heel gedeprimeerd uit de zomervakantie en toen het wat beter ging, werd ik door de moord op Theo van Gogh weer teruggeworpen. Dergelijke gebeurtenissen kan ik nauwelijks zonder professionele hulp verwerken. Ze maken elke stap in je leven zo futiel. 'Columnist Ephimenco noemde zo'n tragisch en ingrijpend moment een aanslag op zijn levenslust en zo ervaar ik het ook. In zo'n stemming geef ik me over aan sombere bespiegelingen over hoe het verder moet met deze wereld. Eigenlijk ben ik pas sinds twee weken weer in staat om me serieus voor te bereiden op mijn blindsimultaan.' Sijbrands nam het bij zijn eerste poging in 1982 tegen tien dammers op, 22 jaar later is dat aantal meer dan verdubbeld. Waar ligt de grens? 'Ik heb jaren gedacht dat die rond de twintig zou liggen. Nu vermoed ik dat de grens vooral wordt bepaald door de duur . Met twee spelers meer ben ik waarschijnlijk vier uur langer bezig dan in 2002. Misschien is zelfs 30 tegenstanders haalbaar, maar geen enkele organisatie zal mij 48 uur laten dammen.'
© Volkskrant
Geslaagde missie van een magisch brein
Door Pim Sedee
Het is officieel: het geheugen van Ton Sijbrands is een vrijplaats voor meesterlijke gedachten. Ton Sijbrands. De getallen zijn duizelingwekkend. In ruim 24 uur, na 1037 zetten, behaalt de dammer uit het hoofd tegen 24 tegenstanders 20 overwinningen en vier remises. Reconstructie van een wonderlijk etmaal.
Het begin
(vrijdag)- Een groot spandoek met de tekst 'wereldrecordpoging blindsimultaandammen 2004' siert het hoofdkantoor van sponsor Wildkamp in het gehucht Lutten. Híér moet het gebeuren. Híér moet de 55-jarige Ton Sijbrands 24 opponenten uit zijn hoofd weerstaan. Vrijdagmiddag, nog voordat de dammer het gebouw heeft betreden, staat alles al in het teken van de koning van het blindsimultaandammen. Er hangt een heuse Sijbrands-klok aan de wand. En bij de ingang liggen de Sijbrands-sleutelhangers voor het grijpen. Ton Sijbrands wandelt het gebouw binnen. De dammer - schoenen gepoetst, nette broek, zwart overhemd en keurig colbertje - zegt niet al te veel. Behalve: ,,We gaan het proberen.'' Sijbrands wandelt de trap op en gaat zitten achter een tafel met een microfoon in een donker en klein hok. Daar zal hij de komende 24 uur verblijven. Op een tweede tafel staan etenswaren, zoals zes gevulde koeken. De 55-jarige grootmeester geeft de eerste zet door via de microfoon. De arbiter krijgt de seintjes van Sijbrands steeds door en doet, beneden in de kamer met de andere dammers, daadwerkelijk de zetten. Na de eerste zetten is het spel van Sijbrands voor de leek al niet meer te volgen.
Streng
Op zijn zachtst gezegd is een wereldrecordpoging blindsimultaandammen niet echt spectaculair. Gelukkig gaan de bierpompen open. In het enorme magazijn van het gebouw is een verplaatsbare bar neergezet. Het is er koud en leeg, maar drankjes én haring zijn voorradig. In een andere ruimte houdt de wereldkampioen dammen, Alexander Georgiev, een aanschuifsimultaan. Een moment van verwarring. Sijbrands heeft een zet gedaan en vraagt direct of hij die ongedaan mag maken. ,,Dit is geen huis-tuin-en-keuken-simultaan'', zegt de arbiter streng. Sijbrands neemt een trek van zijn sigaar en richt zijn gedachten op het volgende bord. (zaterdag) - Veel damliefhebbers hebben inmiddels de voorkeur gegeven aan hun bed. Slechts enkele bewonderaars blijven trouw aanwezig en dwingen zichzelf de ogen open te houden. De vrouw van Sijbrands houdt het voor gezien. ,,Tot over een uur of zeven'', zegt ze nog. Sijbrands hoort verdachte geluiden. Hij vraagt de arbiter wat er aan de hand is. Die gaat op onderzoek uit, maar vindt niets. Onze blindsimultaandammer besluit daarop zelf ook maar op speurtocht te gaan en neemt een pauze. De toegenomen wind blijkt uiteindelijk de veroorzaker vanhet extra geluid te zijn. Sijbrands is gerustgesteld en vervolgt zijn missie.
EHBO
De 30-jarige Pascal Stil valt als eerste opponent af. Gelaten accepteert hij de nederlaag, maar hij wil wel tot het einde aanwezig blijven. Een ogenschijnlijk moeilijk moment. De blindsimultaandammer denkt 25 minuten na over één zet. De hoofdarbiter vraagt zorgelijk of er iets aan de hand is. De dammer antwoordt dat er 'gewoon erg veel mogelijkheden zijn'. Eén foute zet van Sijbrands. Op bord 19 geeft hij een onmogelijke instructie door. De dammer is met zijn gedachten verder dan de werkelijkheid. In zijn hoofd heeft hij een zet al gemaakt, alleen is die op het bord nog niet uitgevoerd. De dammer mag op het betreffende bord nog één fout maken. In totaal mag hij vijf verkeerde meldingen doorgeven, bij een zesde is het over. Alexander Georgiev is de gehele nacht uiterst geconcentreerd aanwezig geweest. Toch heeft hij nu nog fut voor een nieuwe aanschuifsimultaan. Sijbrands' vrouw is inmiddels teruggekeerd. De onwaarschijnlijke inspanningen eisen hun tol bij de uitdagers van Sijbrands. Eerst wordt Jacob Poortinga onwel. De EHBO voert hem af en brengt hem weer bij zinnen in een aparte ruimte. Poortinga besluit te stoppen. Drie kwartier later geeft ook Evert Zwiers zich gewonnen, ondanks het feit dat zijn positie op het bord nog redelijk is. Hij lijkt op, en wil even geen schijf meer zien. De blindsimultaandammer kan de stand op het derde bord niet meer voor de geest halen. De arbiter helpt Sijbrands een handje, wel ten koste van het tweede strafpunt.
De finale
De grote zaal stroomt vol. Het wereldrecord komt in zicht. Ineens verdwijnen de tegenstanders van Sijbrands als sneeuw voor de zon. Nummer vier, vijf, zes, zeven, acht én negen hebben er de brui aan gegeven. Als dammer tien én dammer 11 zich ook bij het rijtje afvallers voegen, schampert Sijbrands: ,,Vanwaar deze haast. Het is allemaal wat vroeg.'' Als de dammer niet meer verliest, kan het record hem niet meer ontgaan. Sijbrands zit nu een etmaal in zijn hok. En het gaat goed. Tegenstander 12 tot en met 16 geven zich gewonnen. De blindsimultaandammer voelt zich steeds sterker en fitter. Het is onvoorstelbaar en fascinerend: na 24 uur! De opponenten die nog achter het bord zitten, ogen murw geslagen. De eerste remise. Sijbrands heeft nog één punt nodig voor zijn record. Hij is er. Na de tweede remise heeft Sijbrands 34 punten. Het vereiste winstpercentage van 70 is gehaald. ,,Wat als ik de laatste zes verlies?'', vraagt Sijbrands nog. Maar hij hoeft niet meer te vrezen. Ton Sijbrands beëindigt zijn missie. Eindscore: 20 zeges, vier remises én een nieuw majestueus wereldrecord blindsimultaandammen.
© AD
dehardloopkrant.nl
®
