Carlien Harms pleit voor gezonde voeding

Lopen op een broodje kaas en een blikje cola

door Peter Alleblas

Dat koolhydraatrijke voeding voor een atletiekwedstrijd aanbevolen wordt, is onder lopers genoegzaam bekend. Maar er zijn er die zwoeren en zweren nog altijd bij een ingesleten voedingspatroon. 'Ik gebruikte enkele weken voor een grote wedstrijd alleen vet- en eiwitrijke producten.'

Sportvoeding
Mag dat nog, een lekker bord met aardappelen, peultjes, een stukje vlees en dat alles lichtjes overgoten met jus waarvoor je uiteraard een kuiltje hebt gegraven? Of kun je beter een pastamaaltijd tot je nemen, vergezeld van een rauwkostsalade?Sportvoeding, onontkoombaar voor het leveren van een prestatie. Koolhydraten, eiwitten, vetten, energiedrankjes, mueslireepjes, het hypermoderne 'gelletje'; (top)sporters weten er alles van. In drie decennia tijd is sportvoeding tot een fenomeen uitgegroeid; een fenomeen waarmee de één grillig omgaat en de ander vasthoudt aan gebruiken en gewoonten. "De gemiddelde sporter eet niet volgens de richtlijnen. Ze eten te weinig koolhydraten en te veel vet. Ze grijpen snel naar pilletjes en poedertje", vindt Carlien Harms, als diëtiste werkzaam bij de Voedingsadviesgroep Utrecht.

De basis moet goed zijn
Harms is een voormalige topatlete, een loopster die op de 10 kilometer en de cross excelleerde. Naar haar mening moet een sporter er allereerst voor zorgen dat 'de basis' goed is. "Hiermee bedoel ik dat een sporter onder meer voldoende groenten, fruit, koolhydraatrijke voeding, vetten en eiwitten binnenkrijgt. Het is wel van belang wat een sporter precies nodig heeft voordat je een passend voedingsadvies geeft. Als je bijvoorbeeld een onregelmatig leven leidt, op onregelmatige tijden werkt en niet altijd voldoet aan de vereiste richtlijnen, dan zul je misschien extra vitaminen tot je moeten nemen."Volgens Harms is de tijd van biefstukken eten voorafgaande aan een grote inspanning volkomen passé. "Eén of twee weken voor een wedstrijd vetten en eiwitten en enkele dagen ervoor veel koohydraten? Nee, dat is echt ouderwets. Ja, vroeger, in de Tour de France namen ze eiwitten en aten ze een biefstuk. Maar tegenwoordig eten ze bergen pasta's. Het is gewoon beter om koolhydraatrijke voeding te eten zoals pasta, brood, rijst en aardappelen. Geen vetten, want die leveren drie keer zo langzaam energie."

Valentin eet gewoon
Jacques Valentin oogste net als Harms succes, alleen was de Wateringse hardloper een topper op de langere afstanden. In de jaren tachtig finishte hij eens als tweede in de Westland Marathon en kwam hij in de Marathon van Rotterdam als derde over de meet. Valentin (48) heeft 2.13.45 als snelste tijd achter zijn naam. Hij zwoer én zweert nog altijd bij een zeer regelmatige trainingsopzet. "Ik train nog elke dag. Om kwart over zes 's ochtends neem ik een bakkie koffie en om kwart voor zeven loop ik een rondje van ongeveer drie kwartier."Evenmin is hij afgestapt van zijn eetgewoonten. "Je had destijds nog geen specifieke sportvoeding. Ik weet nog wel dat ik enkele weken voor een grote wedstrijd alleen maar vet- en eiwitrijk voedsel. en nauwelijks koolhydraten, dus bijna geen brood en pasta. Niet lang voor een wedstrijd at ik wel pasta, maar dan mikte ik er niet een kwak saus op, want dat was dan weer te vet. Verder at ik brood, aardappelen, taartjes."Carlien Harms vindt dat je als sporter enige dagen voor een wedstrijd moet oppassen met gerechten waarin veel vezels zitten. "En liefst niet te veel maaltijden met peulvruchten of salades."

Babyvoeding
Dat sporters koolhydraten moeten 'stapelen' weten ze genoegzaam, maar in de jaren zeventig was er in de ogen van Wim Verhoorn, één van de organisatoren van de CPC loop en oud-trainer van Jacques Valentin, 'nog helemaal niets'. "Toen werd atleten het advies gegeven om babyvoeding te nemen. Inmiddels weten we allemaal dat we enkele dagen voor een wedstrijd het vlees moeten laten staan en dat we voedsel met koolhydraten moeten nemen."

Doe maar gewoon
Sportdrankjes en allerlei soorten reepjes bestonden nog niet. Valentin: "Ik dronk gewoon cola. Ik zorgde er wel voor dat de koolzuur eraf was door van tevoren goed te schudden. Cola zorgde in elk geval voor een soort cafeïneshot. En wat ik vooraf hooguit at was een broodje kaas. Als ik nu bijvoorbeeld naar Vlaardingen loop, dat doe ik twee tot drie keer per week, dan stop ik onderweg in Schipluiden en drink ik cola. Even schudden om het koolzuur eruit te halen waardoor je ook het boeren voorkomt. Ik heb de marathon van New York gelopen – daar doe ik nu drie uur over – maar ook dan neem ik een gewoon ontbijtje, net als twintig jaar geleden. Nam ik één boterham en bijna altijd een banaan. Dat doe ik nog, maar niet te kort voor een wedstrijd. Vlak voor de wedstrijd at en eet ik bijna niks meer."De opmars van de drankjes en de reepjes heeft de Westlandse loper links laten liggen. De nieuwste rage, de gel, wilde hij echter wel eens uitproberen. "Het is een soort semi-vast product, in allerlei smaken. Ik heb het in de marathon van New York gebruikt en het was super."Carlien Harms: "De gel bevat onder meer koolhydraten en levert energie. Je moet er wel tweehonderd milliliter water bij drinken. Naarmate je langer loopt, helpt het, maar om ineens zo'n spul te gebruiken in een wedstrijd werkt niet. Dan moet je geen wonderen verwachten. Je moet het eerst een paar keer proberen in de training."Valentin houdt trouw vast aan z'n cola. Drinken is sowieso uitermate belangrijk, meent Carlien Harms. "Dat kan water zijn, maar ook een sportdrankje. Dat wordt snel opgenomen en levert zo ook snel energie.

Experimenteren
"Wim Verhoorn: "Je moeten tijdens trainingen leren drinken en eten en niet in een wedstrijd gaan experimenteren. Echt, er zijn er al wat kapotgegaan omdat ze dingen bijvoorbeeld pas in een wedstrijd gingen uittesten. Ik heb ze meegemaakt hoor, de atleten die op marathon met de broek vol liepen. Voeding kon dan een oorzaak zijn geweest, maar ook veranderde omstandigheden als een snijdende kou."En dan heeft de sporter altijd nog de kans om wat extra's tot zich te nemen. Voedingssupplementen bijvoorbeeld. Wiebo Kortmann importeert ze uit Amerika. Kortmann werkte in de jaren negentig met onder anderen atletiektrainer Henk Kraaijenhof. Halverwege de jaren negentig veroorzaakten de voedingssupplementen een hype, tegenwoordig wordt er weer wat kritischer tegenaan gekeken. Kortmann: "Een atleet kan supplementen gebruiken in een herstelperiode, bij onder meer kleine blessures. Je kunt ze ook gebruiken, zeg driekwart jaar voor een loop, ter voorkoming van blessures. Of ben je te zwaar en kamp je met knie- of heupklachten, dan heb je er ook weer wat voor. Je kunt een op maat gesneden programma samenstellen. Het werkt allemaal preventief. Maar nogmaals, supplementen zijn slechts aanvullend."

©www.dehardloopkrant.nl

hardloopnieuws.nl ® Klik hier om weer terug te gaan naar menupagina dinsdag 24 juni 2003